Separację mokrą stosuje się przede wszystkim przy odsysaniu pyłów palnych i wybuchowych, szczególnie pyłów metali lekkich, takich jak aluminium, magnez czy tytan. Zanieczyszczenia trafiają do cieczy, w której zostają związane i oddzielone od strumienia powietrza. Ogranicza to unoszenie się drobnych cząstek, ich gromadzenie na filtrach oraz możliwość powstania niebezpiecznej chmury pyłowej.
Rozwiązanie to znajduje zastosowanie m.in. podczas szlifowania, polerowania, gratowania oraz obróbki elementów metalowych. Separator mokry może również zatrzymywać gorące cząstki i iskry powstające w procesie technologicznym.
Należy jednak pamiętać, że nie każdy materiał może być bezpiecznie separowany w wodzie. Niektóre pyły reagują z nią, wydzielając ciepło lub palne gazy, np. wodór. Dlatego przed doborem urządzenia konieczna jest analiza właściwości pyłu, jego minimalnej energii zapłonu, reaktywności chemicznej i warunków procesu. Trzeba również przewidzieć kontrolę poziomu cieczy, regularne usuwanie osadu i bezpieczną utylizację powstałego szlamu.
Separacja mokra jest elementem ochrony przeciwwybuchowej, ale nie zastępuje oceny ryzyka ani prawidłowego doboru urządzenia zgodnego z wymaganiami ATEX.